वाटेन माहेराच्या, उडत मन जातं
गुलाब,जाई-जुई, मोगरा फुलवीत ..
'माहेर' किती मऊसूत शब्द. फक्त तीन अक्षरं, पण अक्ख ब्रह्माण्ड सामावलेलं. क्वचितच कोणी असेल जीला माहेरी करमत नसेल. काय नाही तिथे? सगळ्याच मुलींचे कुलदैवत म्हणजे आई-वडील. वडिलांचे धाकात ठेवणे, आईचे पाठीशी घालणे, वडिलांनी शिकवलेला व्यवहार तर आईने लावलेले वळण, आईच्या हातचे पदार्थ, तीचे शिवण, तीचे विणकाम, तीचे वाचन, तीचे कामात बुडून जाणे, तीचा आश्वासक वावर.
लहान-थोर भावंडे,त्यांच्यासोबत केलेली मस्ती, केलेले उपदव्याप,मारामारी,झडावर चढणे,पत्ते खेळणे, लाड करून घेणे, लाड पुरवणे, लाईट गेल्यावर भिंतीवर केलेला सावल्यांचा खेळ, पाढे- श्लोक-अभ्यास, खूप दंगा आणि खळखळून हसणे.
घर,बाग,रामफळ,सीताफळ,चिक्कू,पेरू,बोर,चिंचा,जांभळं,कैऱ्या तोडणं [चोरून],गुलाब ,मोगरा, कुंदा, गुड्डीची मधुमालती, मुन्नाने लावलेला फणस, लिंब ,गच्ची, वाळवण, मागचे- पुढचे अंगण, सडा-रांगोळी, शेजारी-पाहुणेरावळे आणि एक हक्काचा निवारा.
सवंगडी, ते ही किती प्रकारचे. कॉलनीतले,शाळेतले, शिकवणीमधले,ओळखीच्यांच्या घरातले, शेजारच्यांच्या नात्यातले, मैत्रिणिंच्या बहिणी, मित्रांच्या वाहिनी, यादी संपतच नाही. त्यांच्याबरोबर शाळेत जाणे, रस्त्याने मारलेल्या गप्पा, फाटकापाशी केलेला गप्पांचा समारोप, अंगतपंगत, सायकल च्या शर्यती, रामनवमीतली धमाल, पाककलेची कमाल, कानगोष्टी, गणपतीचा उत्सव, मेंदी, एकत्र पाहिलेली सर्कस, चित्रपट, कितीतरी....
शाळा, शाळेची इमारत, शाळेचे पटांगण, कबड्डी च्या स्पर्धा,गणित, वार्षिक स्नेहसंम्मेलन, एन.सी.सी.,साठे सर, बासरी, आणि बरेच काही ..
महाविद्यालय, मोकळा श्वास आणि मोकळा वावर, महाविद्यालयाचे भव्य पटांगण, व्हॉलीबॉल , स्पर्धा , वाचनालयाची इमारत, स्नेहसंमेलन आणि पिकनिक, वादविवाद, दादागिरी, लिखाण, एन.एस.एस., रेल्वेची पटरी आणि सायकल बरोबर विचाराना आलेला वेग,सगळंच भन्नाट ...
गाव, राममंदिर, मेन रोड ,शिवाजी रोड, नटराज, रामनवमी, रहाटगाडगे, साखर कारखाने,मळीचा वास, उसाचा रस, गणेश प्रिंटिंग प्रेस, शेत, बेलापूरच बन, बुवा ची गुडीशेव,फरसाण आणि पेढा, वैद्य काकांचा बटाटा वडा, खुले नाट्यगृह, अर्चना-अशोक-किशोर, गुरवाडा भैय्या, प्रभात आणि ...... माहेरवाशिणींचा गुंतलेला जीव.
सगळं कसं सुंदर, मनोहारी, आश्वासक, एखाद्या स्वप्नासारखं....
अचानक एक दिवस कानी स्वर पडतात...
तदेव लग्नं सुदिनं तदेव ताराबलं चन्द्रबलं तदेव ।
विद्याबलं दैवबलं तदेव लक्ष्मीपते तेंऽघ्रियुगं स्मरामि ॥
आणि आपल्याच घरी आपण पाहुणे होतो.
कळावे, लोभ असावा
- स्वाती आवटी दीक्षित
गुलाब,जाई-जुई, मोगरा फुलवीत ..
'माहेर' किती मऊसूत शब्द. फक्त तीन अक्षरं, पण अक्ख ब्रह्माण्ड सामावलेलं. क्वचितच कोणी असेल जीला माहेरी करमत नसेल. काय नाही तिथे? सगळ्याच मुलींचे कुलदैवत म्हणजे आई-वडील. वडिलांचे धाकात ठेवणे, आईचे पाठीशी घालणे, वडिलांनी शिकवलेला व्यवहार तर आईने लावलेले वळण, आईच्या हातचे पदार्थ, तीचे शिवण, तीचे विणकाम, तीचे वाचन, तीचे कामात बुडून जाणे, तीचा आश्वासक वावर.
लहान-थोर भावंडे,त्यांच्यासोबत केलेली मस्ती, केलेले उपदव्याप,मारामारी,झडावर चढणे,पत्ते खेळणे, लाड करून घेणे, लाड पुरवणे, लाईट गेल्यावर भिंतीवर केलेला सावल्यांचा खेळ, पाढे- श्लोक-अभ्यास, खूप दंगा आणि खळखळून हसणे.
घर,बाग,रामफळ,सीताफळ,चिक्कू,पेरू,बोर,चिंचा,जांभळं,कैऱ्या तोडणं [चोरून],गुलाब ,मोगरा, कुंदा, गुड्डीची मधुमालती, मुन्नाने लावलेला फणस, लिंब ,गच्ची, वाळवण, मागचे- पुढचे अंगण, सडा-रांगोळी, शेजारी-पाहुणेरावळे आणि एक हक्काचा निवारा.
सवंगडी, ते ही किती प्रकारचे. कॉलनीतले,शाळेतले, शिकवणीमधले,ओळखीच्यांच्या घरातले, शेजारच्यांच्या नात्यातले, मैत्रिणिंच्या बहिणी, मित्रांच्या वाहिनी, यादी संपतच नाही. त्यांच्याबरोबर शाळेत जाणे, रस्त्याने मारलेल्या गप्पा, फाटकापाशी केलेला गप्पांचा समारोप, अंगतपंगत, सायकल च्या शर्यती, रामनवमीतली धमाल, पाककलेची कमाल, कानगोष्टी, गणपतीचा उत्सव, मेंदी, एकत्र पाहिलेली सर्कस, चित्रपट, कितीतरी....
शाळा, शाळेची इमारत, शाळेचे पटांगण, कबड्डी च्या स्पर्धा,गणित, वार्षिक स्नेहसंम्मेलन, एन.सी.सी.,साठे सर, बासरी, आणि बरेच काही ..
महाविद्यालय, मोकळा श्वास आणि मोकळा वावर, महाविद्यालयाचे भव्य पटांगण, व्हॉलीबॉल , स्पर्धा , वाचनालयाची इमारत, स्नेहसंमेलन आणि पिकनिक, वादविवाद, दादागिरी, लिखाण, एन.एस.एस., रेल्वेची पटरी आणि सायकल बरोबर विचाराना आलेला वेग,सगळंच भन्नाट ...
गाव, राममंदिर, मेन रोड ,शिवाजी रोड, नटराज, रामनवमी, रहाटगाडगे, साखर कारखाने,मळीचा वास, उसाचा रस, गणेश प्रिंटिंग प्रेस, शेत, बेलापूरच बन, बुवा ची गुडीशेव,फरसाण आणि पेढा, वैद्य काकांचा बटाटा वडा, खुले नाट्यगृह, अर्चना-अशोक-किशोर, गुरवाडा भैय्या, प्रभात आणि ...... माहेरवाशिणींचा गुंतलेला जीव.
सगळं कसं सुंदर, मनोहारी, आश्वासक, एखाद्या स्वप्नासारखं....
अचानक एक दिवस कानी स्वर पडतात...
तदेव लग्नं सुदिनं तदेव ताराबलं चन्द्रबलं तदेव ।
विद्याबलं दैवबलं तदेव लक्ष्मीपते तेंऽघ्रियुगं स्मरामि ॥
आणि आपल्याच घरी आपण पाहुणे होतो.
कळावे, लोभ असावा
- स्वाती आवटी दीक्षित
No comments:
Post a Comment